Januari-telling 2012 in Zutphen

Op 1 januari 2012 gaan we weer van start met de jaarlijkse januaritelling. Zo mogelijk wordt het hele werkgebied deze maand geteld op alle aanwezige wintervogels. Het is alweer de zevende keer dat deze telling wordt uitgevoerd. Alleen in 2006 en 2010 is het gelukt om het gehele gebied te tellen. Dat is in de vier andere jaren net niet gelukt. Hoewel ieder jaar opnieuw, zij er altijd weer de nodige verrassingen wat betreft aantallen, soorten en verspreiding. Daarover binnenkort meer en er zijn al wat berichtjes verschenen op:
http://groups.yahoo.com/group/zutphen_vogelnet/

Sinds 2006 wordt in het werkgebied van de Vogelwerkgroep een telling gehouden van de wintervogels. Welke vogelsoorten verblijven in de winter in onze omgeving? Waar zitten ze en hoeveel zijn het er eigenlijk? Om daar achter te komen proberen we in de maand januari het hele werkgebied op alle vogels te tellen.

De winter is een periode van het jaar waarin relatief veel vogels redelijk "honkvast" zijn. Januari ligt tussen de na- & voorjaarstrek in en als plotseling invallende kou uitblijft, blijven de vogels in hun winterbiotoop. Wanneer we een wintertelling in één weekend zou houden zijn we erg afhankelijk van de grillen van het weer. Een weekend met regen en mist kan een telling doen mislukken. Een telperiode van vier weken maakt dat uitgeweken kan worden naar de dagen met redelijk tot goed weer en met een handvol tellers kun je zo toch nog op meerdere dagen, al fietsend en lopend heel wat (vierkante) kilometers afwerken.

Voor deze telling is het hele werkgebied van 192 km² verdeeld in zeven grote deelgebieden en deze zijn weer onderverdeeld in telgebieden met oppervlakten variërend tussen de 97 ha (ZU4) en 838 ha (GE4). In totaal gaat het om 49 telgebieden. Ieder telgebied is duidelijk begrensd en gecodeerd om het uitwerken te vergemakkelijken. De verdeling en codering van telgebieden is hieronder vinden.

Wat en hoe gaat het in z'n werk:
Om mee te doen kun je op de website één of meerdere telgebieden uitzoeken welke je wilt gaan tellen. Stuur mij een mail ( m.klemann@chello.nl ) zodat ik kaartmateriaal kan terugmailen. Zelf even uitprinten en als dat niet gaat stuur ik het per post op.

Richtlijnen:

De hele maand januari kan er geteld worden.
Tel alle vogels die je ziet of hoort maar:
Tel alléén vogels ter plaatse en geen overtrekkende vogels, dus wel een jagende Sperwer, groepje cirkelende Kieviten, lijsters die van het ene naar het andere bosje vliegen; maar geen slierten ganzen of wolkjes overvliegende meeuwen.
Noteer géén slaaptrek van meeuwen, Spreeuwen, kraaien, ganzen of strak overvliegende trekvogels.
Werk systematisch, per dag, eerst een heel telgebied af voordat je met het volgende telgebied begint.
Concentreer je op de open gebieden water en bosranden; ga dus niet proberen de laatste Roodborst in je telgebied te scoren, dat kost teveel tijd;
Een richtlijn voor de tijdsbesteding is ongeveer drie kwartier tot een uur per 100 hectare. 30 minuten voor 100 ha is echt te weinig. Beter één gebied in één keer (één dag) goed geteld dan twee gebieden maar half of één gebied in meerdere dagen.

Wat noteren op de kaart:

Geef duidelijk op de kaart de afgelegde telroute weer (intekenen van de route)
Geef per soort aan hoeveel je ervan geteld hebt (dus geen schatting van hoeveel er zouden kunnen zitten).
Noteer de teldatum en begin- & eindtijd per gebied.
Intekenen op de kaart: van een beperkt aantal soorten moet de plaats waar de vogels zich bevinden ingetekend worden. Geef met een stip en een volgnummer op de kaart aan waar de vogel(s) en het aantal zich bevinden.
De soorten welke op de kaart ingetekend moeten worden zijn:
Roofvogels (en uilen)
Ganzen (ook de Nijlgans en Bergeend) en zwanen
Reigers en Aalscholver
Fuutachtigen
Steltlopers (dus ook Kievit)
IJsvogel en Grote Gele Kwikstaart
Groene-, Zwarte- & Kleine Bonte Specht
Fazanten en Patrijzen
Rariteiten (Waterpieper, Grote Zaagbek, Klapekster etc.)
Waarnemingen van Eekhoorns en andere “zeldzame” zoogdieren (Das, Vos, Marterachtigen e.d.)

Op zoek naar de roze olifant

Tip

Het is onmogelijk om in een telgebied alle aanwezige vogels te vinden. Wanneer je niet weet of je een telgebied nou wel of niet voldoende onderzocht hebt moet je je voorstellen dat ergens in jouw telgebied een roze olifant verstopt zit. Wanneer je nergens op de kaart een plek zou kunnen aanwijzen waar deze olifant verstopt zou kunnen zijn, heb je goed geteld.

Download hier handleiding met het formulier (=tweezijdig) om de telling op te noteren

Samenvatting:

Voor de telling

Lees voordat je op stap gaat de handleiding door zodat je weet wat de bedoeling is en neem kaartmateriaal mee

Tijdens de telling

Zorg dat je het hele gebied goed hebt bekekenen sla geen grote oppervlakten over (zoek de roze olifant)
Tel lopend en/of op de fiets want vanuit een auto hoor en zie je niks
Tel het gebied in één dag en schrijf de begintijd én de eindtijd op het formulier
Neem er de tijd voor om het gebied goed te tellen (45 tot 60 minuten per 100 ha)
Gebruik àlle toegankelijke wegen
Maak insteken in het gebied om onoverzichtelijke stukken goed te kunnen bekijken / tellen

Eind van de telling

Controleer of de teldatum en teltijden genoteerd zijn en of de lijst met soorten/aantallen volledig is
Controleer of àlle intekensoorten ook werkelijk op de kaart staan met aantal per lokatie.
Controleer of de aantallen op de kaart overeenkomen met de aantallen op de kaart.
Controleer of de route waar je geweest bent óók op de kaart staat.

Succes en veel plezier
m.klemann@chello.nl

Overzicht telgebieden 2012

getelde gebieden januari 2012
Geel: gebieden waar al een telller voor is
Groen: Is reeds geteld
Blauwe Lijnen: Afgelegde telroute
Rode Stippen: Intekensoorten