Vogelwerkgroep Zutphen en omstreken

Ganzen

Ringen 2010 en 2011 | Ringen 2012 | Jaarwisseling

Grauwe ganzen ringen 2010 en 2011

Op 19 juni 2011 zijn bij de vijver bij het zwembad te Zutphen in de stromende regen 44 grauwe ganzen geringd met een grote donkergroene halsband en een stalen poot- en donkergroene pootring. Precies een jaar eerder, op 19 juni 2010, zijn in Zutphen voor het eerst grauwe ganzen met een donkergroene halsband geringd (53 exemplaren). De ganzen zijn geringd door Berend Voslamber (SOVON) en zijn team. Evenals vorig jaar is van alle geringde vogels de biometrie van snavel, vleugels, tarsus etc. evenals sexe, gewicht en snavelkleur opgemeten en vastgelegd.

De voornaamste reden van het ringen van de ganzen is om te zien waar ze buiten het broedseizoen verblijven. Daarnaast kan zo onderzocht worden of de vogels volgend broedseizoen weer terugkomen naar Zutphen of dat ze elders opduiken. Onder druk van de huidige wetgeving wordt in veel gebieden ingegrepen met populatiebeperkende maatregelen zoals legsels vernietigen (o.a. Natuurmonumenten) en speciale afschotvergunningen. Dit gebeurt op basis van regionale regelgeving, terwijl nog weinig bekend is van de landelijke situatie. Dat is een van de redenen waarom in 1990 begonnen is met het halsbanden van grauwe ganzen.

Om 07:30 uur was de vangopstelling opgezet en konden de ganzen, die al ongeduldig bij de parkeerplaats van het zwembad stonden te wachten, naar de netten opgedreven worden. Ze hadden drommels goed door dat het allemaal anders was, geen normale wandelaars, joggers en vissers maar lieden die extra aandacht voor het gezin had. Daar gedroegen zij zich naar, nerveus, drijvers ontwijkend. Het verliep toch wel vrij soepeltjes en al snel was er een ons al bekende familie met de jongen gevangen. Het betrof FLU man en PYG vrouw.
PYG wist helaas al vliegend te ontsnappen en stond op afstand naar ons gedoe te kijken, al gakkend. Dit paar is vorig jaar geringd bij de vijver bij het zwembad. Samen hebben zij dertien jongen, waarvan elf nagenoeg even oud en duidelijk twee kleinere exemplaren. Deze laatste twee zijn waarschijnlijk geadopteerd of hebben zelf aansluiting gezocht bij de familie. De jongen van deze familie zijn geringd met de volgende codes: FPA, FPB, FPC, FPE, FPG, FPH, FPJ, FPK, FPL, FPN, FPP, FPR, FPS, FPT.

Na deze eerste vangsessie werd besloten de netten te laten staan en met brood de ganzen naar de vangplek te lokken. Met de weinige helpers die er waren lukte dat maar net. Tussen de door ons opgedreven ganzen mengde zich een wielrenster, een auto en een wandelaar maar uiteindelijk konden toch diverse families gevangen worden. Onder deze laatste vangst bevonden zich ook een tweetal boerenganzen (1 adult, 1 juveniel).

De volgende ringen zijn tijdens deze sessie gebruikt. Achter de ringcode heb ik vermeld of de vogel jong (juv) of volwassen (ad) is: FUG juv, FUJ juv, FUK juv (deze afkorting en citeerwijze leidde tot enige hilariteit), FUL ad, FUP juv en FUY juv, FXG juv, FXJ juv, FZK juv, FXL ad mn, FXP juv, FXY ad mn, FYA juv, FYB juv, FYC juv, FYE juv, FYG juv, FYH ad, FYJ juv, FYK juv, FYN juv, FYR ad, FYS jus, FYT juv, FYU juv, FYX, FYY juv, FYZ juv. Voor de volwassen witte boerengans met de prachtige blauwe ogen is gebruikt FYP, voor het jong is gebruikt FYL. Om 10:30 was het genoeg geweest en werd de vangsessie beëindigd.

Binnenkort zal één van ons naar de vijver gaan om de familierelaties tussen de op 19 juni 2011 geringde ganzen vast te stellen. De kleurringen kunnen op grote afstand met een telescoop worden afgelezen, op kleine afstand met verrekijker of blote oog. Willen jullie ook alert zijn op grauwe ganzen en bij geringde ganzen de code aflezen?
Door jullie afgelezen ringen kunnen op www.geese.org ingevoerd worden. Je moet jezelf wel als waarnemer aanmelden maar dat is zo geregeld.

Hier de levensloop van PXG t/m april 2012: PXG.pdf

Van www.sovon.nl geplukt

In Nederland zijn in de periode 1990-2009 op bijna 30 plaatsen in totaal ruim 2.500 grauwe ganzen met een halsband gemerkt (tabel 1). Al deze ganzen behoren tot de Nederlandse broedpopulatie. In de zestiger jaren was de grauwe gans in Nederland niet alleen een erg zeldzame, maar ook een welkome broedvogel. Plaatselijk werd de soort zelfs uitgezet in een poging een broedpopulatie te laten vestigen. Sinds de jaren zeventig is er sprake van een snelle toename van het aantal paren en in de afgelopen jaren is het zelfs één van de snelst toenemende broedvogelsoorten in Nederland (gegevens SOVON, zie bmptrend).

Boeren, die steeds meer geconfronteerd worden met overzomerende gasten op hun land, stellen de natuurorganisaties die de broedgebieden beheren juridisch verantwoordelijk voor het verlies van gewas. Door de vogels halsbanden met een individuele code te geven die met een telescoop, en van dichtbij ook met blote oog dan wel verrekijker, zijn af te lezen, ontvangen we van één individu zoveel waarnemingen dat we de vogel in principe het gehele jaar kunnen volgen. De gebruikte codes beginnen met een J, K, L, M, N, P, R, S, T, V, Y of Z en worden gevolgd door twee cijfers of twee letters die haaks op de eerste letter staan. Het totale aantal aflezingen van de 2.500 ganzen bedroeg in de winter van 2009/10 ongeveer 125.000 waarnemingen...


Henk Jan Hof